Planten determinatie en terminologie

Introductie

Om een soort goed te kunnen beschrijven of determineren is het belangrijk om te weten hoe je er naar moet kijken en wat we met bepaalde termen bedoelen. Dit artikel geeft de beschrijving van de op deze site gebruikte termen.

Overzicht

Beschrijving Een algemene beschrijving die min of meer een samenvatting is van de determinatie sectie.
Alias Als het voor determinatie nodig is om een soort tweemaal op te nemen, dan verwijst men onder Alias naar de volledige beschrijving. Als de Alias-term aanwezig is en data bevat dan zal alleen de beschrijving worden weergegeven, verdere informatie wordt genegeerd.
Soorten Verschillende soorten in een familie of genus.
Determinatie Tips en aanwijzingen voor de determinatie
Vormen beschrijving van de verschillende vormen die er bestaan
Lijkt op Soorten waarmee makkelijk verwarring kan ontstaan. Meestal zijn dit soorten uit hetzelfde genus.
Vindplaatsen Geografische vindplaatsen waar de soort gevonden kan worden, of waar de soort gevonden is. Sommige soorten komen alleen op heel specifieke plekken voor terwijl anderen langs de gehele Noordzeekust gevonden kunnen worden.
Tijdvak De tekst hier kan zijn "vanaf ..." wat betekent dat de soort op een bepaald moment is geïntroduceerd nog steeds leeft. Een andere mogelijkheid is "van ... tot ..." (of allen "tot ...") wat betekent dat de soort is uitgestorven.
Evolutie Hoe is de soort ontwikkeld door de eeuwen heen.
Voorouder Als bekend de naam van de vorige generatie
Exoot ja/nee
Etymologie De herkomst van de naam van de soort, dit kan zowel voor de Nederlandse naam als voor de Latijnse naam zijn.
Synoniemen Andere namen die in de literatuur voorkomen. Er wordt veel geschoven met namen. Vroeger ging men voor determinatie en familie bepaling voornamelijk af op uiterlijke kenmerken, maar met de komst van DNA onderzoek moet er soms geconstateerd worden dat een soort bij een andere familie hoort. Oudere literatuur kent dan alleen de oude naam.
Bijzonderheden Wetenswaardigheden die niet in een van de andere secties al behandeld is.

Het leven

Symmetrie
Voortplanting
Bevruchting Periode van bevruchting en hoe de bevruchting plaatsvind, bij planten is dit de bloeiperiode, bij vissen de paaitijd.
Paaigebied
Paaitijd
Bloeiperiode Bloeiperiode van bloemvormende planten
Bevruchtingswijze copulatie, pelagisch, eolisch, dieren (bij planten)
Levensvorm Voor planten: Therofyten, Fanerofyten, Epifyten, Chamaefyten, Hemikryptofyt, Geofyten, hydrofyten, freatofyten, afreatofyten, halofyten
Embryonale fase De periode na de bevruchting en voor de geboorte
Draagtijd
Broedgebied
Broedperiode
Broedduur
Broedzorg
Nestmateriaal
Nestvorm
Nestplek
Eieren
   Eieren aantal
   Eieren kleur
Geboorte Bij dieren: wanneer, na hoeveeltijd en onder welke omstandigheden vind de geboorte plaats
   Jongen aantal geborenen per keer
Kiemrust tijd die kan zitten tot ontkieming, planten waarbij kieming al plaatsvind aan de plant (grassen) heten levenbarend
Kieming Bij planten: een- of tweezaadlobbig en wanneer, na hoeveeltijd en onder welke omstandigheden kiemt een plant
Larvale fase De veliger fase
Broed Het stadium waarbij het vrije leven overgaat naar een bodem leven, de broedval, dit geldt alleen voor bodemdieren.
Broedval
Juveniele fase De periode na een van de voorgaand gebeurtenissen en voordat er geslachtsrijpheid optreedt
Geslachtsrijp vanaf welke leeftijd ze instaat zijn om nakomelingen te maken
Geslacht mannelijk/vrouwlijk, hermafrodiet
Geslachtsklieren
Mannelijke geslachtsklieren
Vrouwelijke geslachtsklieren
Voorplantingsorganen
Groeivorm Alleen voor planten: bedektzadigen, korstmossen, mossen
Bloeiwijze Alleen voor planten: eaenmalig, overblijvend
Zaadverspreiding wind, water, dieren, zelf
Groei Overzicht van maten en leeftijd
Levensverwachting dit is meestal de maximale leeftijd die ze kunnen bereiken, enkele veel gebruikte termen: eenjarig, tweejarig, meerjarig
Voedsel Wat eten ze zelf
Eet gewoonte
   Filtratie snelheid hoeveel water wordt er per uur gefilterd bij bijvoorbeeld schelpdieren
   Filtratie efficientie hoeveel van het opgenomen voedsel komt ten goede van de energiehuishouding bij bijvoorbeeld schelpdieren
Ademhaling
Verdediging
Vijand door wie worden ze gegeten
Parasieten
Symbiose Met wie leeft het dier of plant, al dan niet vrijwillig, samen.
Associatie
Habitat Een beschrijving van het leefgebied. Kan de soort bijvoorbeeld aangetroffen kunnen worden in zout-, brak- en zoetwater. Op welke diepte leeft de soort? al dit soort vragen kan beantwoord worden bij Habitat.
   Diepte maximaal
   Diepte normaal
   Saleniteit Het minimale en maximale zoutgehalte dat ze nodig hebben om te kunnen overleven
   Temperatuur De temperatuur range die nodig is om in leven te blijven
   Zuurgraad
Dichtheden Het aantal exemplaren per vierkante meter
Voortbeweging De minst bewegelijke manier van leven is door hechting aan substraat (zoals pokken), danwel door wortels in de bodem. Iets bewegelijker zijn bijvoorbeeld de mosselen. Zij hechten zich aan een oppervlak middels byssus draden, maar vergis je niet als een mossel wordt aangevallen door bijvoorbeeld een purperslak dan kan hij deze ook in de byssusdraden inspinnen. Wat dan weer heel vervelend voor de purperslak is.
De belangrijkste manier om voort te bewegen is door gebruik te maken van benen. Maar schelpen kunnen zich bijvoorbeeld ook in graven met hun voet en vissen kunnen zwemmen. Kortom er zijn vele manieren van voorbeweging mogelijk.
Verspreiding Het aardrijkskundige gebied waarin we de soort leeft. Bijv. Noordzee, Oostzee, Atlantische Oceaan, etc. Dit verschilt van de Vindplaats dat de verspreiding het leefgebied is, voor schelpen geldt bijvoorbeeld dat ze hun verspreiding in zee is, maar dat ze op het strand gevonden kunnen worden.
Verspreiding zomer
Verspreiding winter
Trekperiode

De plant

De termen die we gebruiken om de planten te beschrijven hebben we bijna allemaal uit de artikelen op Wikipedia. De gebruikte artikelen zijn:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Plantenmorfologie
http://nl.wikipedia.org/wiki/Wortel_%28plant%29
http://nl.wikipedia.org/wiki/Stengel
http://nl.wikipedia.org/wiki/Blad
http://nl.wikipedia.org/wiki/Bloem_%28plant%29
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrucht_%28plant%29
http://nl.wikipedia.org/wiki/Pit_%28zaad%29
http://nl.wikipedia.org/wiki/Zaad_%28plant%29
We willen dan ook naar deze artikelen verwijzen voor een nadere uitleg van de gebruikte termen.
Hoogte
Wortelstelsel  
Wortel
   Wortelrozet
   Wortelvorm
   Adventiefwortels
   Luchtwortels
   Trekwortels
   Ademwortels
   Plankwortels
   Stekels
   Knolvormige wortels
   Wortelopslag
   Zijwortel
   Wortelmutsje
   Wortelharen
   Worteldiepte
   Wortelhals Overgang van wortel naar stengel
Steel  
Stengel
   Stengelgroei rechtop, kruipend, wortelstok
   Wortelstokken de ondergrondse stengel
   Stengeltype kruidachtig of verhout
   Stengelleden
      Stengelledenkern hol of gevuld
   Stengelknopen vaak verdikte plaats waar de bladeren staan ingeplant
   Stengelgroeipunt
   Stengelkleur
   Stengelvorm
      Stengellengte
      Stengeldoorsnede
   Stengeloppervlak glad, behaard, gestekeld
      Stengelharen
      Stengelstekels
   Vertakking
Bladeren  
Blad
   Bladstand afwisselend, tweerijing, kruisgewijs, krans, rozet, langs de stengel
   Bladbasis Aanhechtingsplaat van bladsteel aan de stengel
      Bladoortjes
      Bladschede Op de grens van bladschijf en bladschede zit het tongetje (ligula) met soms ook oortjes.
      Bladschede kleur
      Bladtong
   Bladsteel Als de bladsteel ontbreekt is er sprake van een zogenaamd zittend blad.
      Bladscharnier
   Bladschijf
      Blad lengte
      Blad breedte
      Bladvorm rond, ovaal, langwerpig, lancetvormig, lijnvormig, omgekeerd eirond, spatelvormig, hartvormig, niervormig, handvormig, ruitvormig, eirond en driehoekig
      Bladrand gegolfd, gezaagd, getand, gekarteld, of dubbel gezaagd
      Bladtop afgerond, spits, uitgerand, genaald of ingesneden
      Bladvoet afgerond, spits, hartvormig, wigvormig, scheef, vlak of stomp
      Bladkleur boven
      Bladkleur onder
      Bladoppervlak glad, behaard
   Bladnerf
      Nervatuur veernervig, parallelnervig, kromnervig, handnervig, eennervig of netnervig
Bloeivorm  
Bloem Eenslachtig of tweeslachtig
   Bloem lengte
   Bloemvorm alleenstaand, aar, scherm, hoofdje
   Bloemkleur
   Bloem inplanting eindstandig, schijnbaar eindstandig of okselstandig
   Bloem aantal
   Aar
   Aar lengte
   Aar rijen
   Aar bloemen
   Aar as
   Bloeikolf
      Schutblad
   Lemma
   Bloemstengel
   Bloembodem
   Bloemdekblad
   Tweezijdig symmetrisch nee, lipbloem, gemaskerde bloem, vlinderbloem, lintbloem
   Kelkblad
   Kelkkafjes
   Kroonblad
   Kroonblad vergroeiing niet, trechtervormig, radvormig, klokvormig, kroesvormig, buisvormig
Bloemzoom
Mannelijke geslachtsorganen  
De meeldraad is het mannelijk geslachtsorgaan van de plant. De meeldraad bestaat uit twee delen, namelijke de helmdraad en de helmknop. De helmknop bestaat uit hokjes (zie je pas als je hem doorsnijdt), dit zijn er meestal 2 die door het helmbindsel zijn verbonden. In zo'n helmhokje wordt het stuifmeel geproduceerd.
   Meeldraden mannelijk
      Helmdraad
      Helmknop
         Helmbindsel
         Helmhokjes
Vrouwelijke geslachtsorganen  
   Stamper vrouwelijk
      Stijl
      Stempel
   Vruchtbeginsel
Zaden of vruchten  
Vruchten
   Vrucht samenstelling enkelvoudig, meervoudig, samengesteld of schijn
   Vruchttype bes, bottel, steenvrucht, pitvrucht, komkommervrucht, oranjevrucht, samengesteld, kluisvrucht, vijfkluizig, peul, kokkervrucht, hauw, hauwtje, kleppen-doosvrucht, tanden-doosvrucht, spleten-doosvrucht, poriën-doosvrucht, deksel-doosvrucht, noot, nootje, gevleugelde noot, gevleugelde dubbele dopvrucht, tweedelige splitvrucht, gevleugelde tweedelige splitvrucht, driedelige splitvrucht, vierdelige splitvrucht, vijfdelige splitvrucht, veeldelige splitvrucht, graanvruchten, overige doosvruchten
   Hokkigheid
Pit pit beschrijving
Stuifmeelkorrels
Zaad Hoe zien de zaadjes van planten er uit.
   Bedektzadigen ja/nee
   zaadknoppen
   Zaadlobben 1,2
   Zaad lengte
   Zaad breedte
   Zaad kleur
   zaad sculptuur
   Zaad beharing

Bronnen

Literatuur
Websites
Tekst
Meer informatie
Verantwoording
Foto verantwoording
 © 2006-2017 strandvondsten.nl / Commentaar, aanvullingen en suggesties: info@strandvondsten.nl